Hô hấp

Bài 3 - ĐK-KC hệ hô hấp

Sat, 20 Dec 2025

Quiz

Các vi khuẩn gây bệnh hô hấp thường gặp:

  • Corynebacterium diphtheriae (bạch hạt u).
  • Bordetella pertussis (ho gà).
  • Streptococcus pneumoniae (phế cầu khuẩn → gây viêm phổi).
    • Đã có vaccine: phòng ngừa cho người già, SGMD, cắt lách
    • Gây tiêu huyết β nhóm A
    • Bệnh tim, hội chứng thận hư, thấp khớp
  • Haemophilus influenzae: nuôi cấy cần cả yếu tố X (hemin) và yếu tố V (NAD⁺)
  • Lao (Mycobacterium tuberculosis) và Mycoplasma pneumoniae: có vách không hoàn chỉnh
    • Không nhuộm Gram được
    • Thuốc KS: không dùng thuốc tác động vách (β-lactams)
    • Mycoplasma pneumoniae → gây bệnh viêm phổi không điển hình, mức độ nặng nhẹ tuỳ theo cơ địa
    • M.tuberculosis: uống lao ngày 1 lần → VK Lao có thời gian thế hệ 20h Viêm phổi:
  • Cộng đồng: Cầu khuẩn Gr (+) → tụ cầu, liên cầu, phế cầu (Streptococci pneumoniae,Staphylococcus)
    • S.aureus: Viêm phổi bệnh viện ở BN có thủ thuật mở nội khí quản nhưng không thường gặp
  • Bệnh viện (Pseudomonas,Chymidiae, Enterobacteria): Trực khuẩn Gr (-)
    • Cơ chế đề kháng kháng sinh cao → khả năng kháng thuốc cao → BS cần dùng kháng sinh mạnh
  • Moraxella catarrhalis: song cầu Gr (-) gây viêm phổi ở COPD
  • Do sai sót y tế hay Do thở máy

Vi khuẩn gây bệnh bằng độc tố: ngoài kháng sinh phải dùng thêm kháng độc tố. VD: Uốn ván tiết ngoại độc tố

  • Ngoại độc tố (tiết chất độc ra ngoài): uốn ván
  • Nội độc tố (nó chết tiết ra độc tố): Corynebacterium diphtheriae (bạch hạt u)

Viêm phổi mà gây nhiễm khuẩn huyết thì người ta cũng hay cho xét nghiệm máu

BN có thể tự lấy bệnh phẩm đường hô hấp là đàm

Nhiễm khuẩn đường hô hấp

Cơ chế bảo vệ:

  • Phản xạ đóng nắp thanh quản: phản xạ sặc, ngăn dị vật vào cơ thể
  • Phản xạ ho: Ho là cách tốt để phóng các chất ra ngoài → nên giờ ngta k còn thuốc ho nữa, nhất là với ho khan
  • Lông mũi, lông chuyển biểu mô hô hấp: Những người hút thuốc lá thì lớp lông chuyển nó bị mòn, tổn thương
  • Lớp dịch nhầy niêm mạc thanh – khí - phế quản: do TB đài tiết ra
  • Ig A, ĐTB phế nang (IgG, IgM: nằm ở máu)

Vị trí nhiễm khuẩn:

  • Đường hô hấp trên thường liên quan đến tai mũi họng
  • Tập trung vào đường hô hấp dưới
  • 2 đường phân chia ở ranh giới: thanh quản, sụn nhẫn

Bệnh phẩm tương ứng:

  • Đường hô hấp trên: dịch mũi, dịch hầu họng
  • Đường hô hấp dưới: đàm; dịch ống NKQ; dịch rửa PQ; dịch PN; dịch, mủ màng phổi

MIT Licensed Tran Tan Loc 2025 - now